Yemek masası seçimi masanın kendi ölçüsüyle değil, çevresinde kalan boşlukla başlar. Sandalyeler tamamen çekildiğinde arkalarında geçiş payı kalmıyorsa, masa o oda için büyüktür. Karar sırası şudur: önce odada masaya ayrılabilecek toplam alanı belirleyin, sandalye çekme ve geçiş payını düşün, kalan alana sığan masayı seçin.
Yemek masası, evde en çok “büyük aldık” denen mobilya. Mağazada odanın ölçüsüne bakılıyor, masa sığıyor görünüyor; eve geldiğinde sandalyeler çekilemiyor.
Doğru ölçü odanın geometrisine, kapı konumuna ve geçiş hatlarına bakılarak, o mekânda belirlenir. Aşağıdakiler ilke düzeyinde okunmalı.
İçindekiler
- Önce çevre, sonra masa
- Kaç kişilik olmalı?
- Biçim: dikdörtgen, yuvarlak, oval
- Açılır masalar
- Malzeme ve yüzey
- Sandalye seçimi
- Sıkça Sorulan Sorular
- Masayı Kurarken
Önce çevre, sonra masa
Masa çevresinde iki ayrı boşluğa ihtiyaç var ve bunlar birbirinin yerine geçmez.
Sandalye çekme payı. Oturan biri sandalyeyi geriye çekip kalkabilmeli. Bu, masanın kenarı ile arkadaki duvar veya mobilya arasında gereken minimum mesafedir.
Geçiş payı. Biri otururken arkasından geçilebilmeli. Bu, çekme payının üzerine eklenen ek bir mesafedir.
Bu iki payın hangi kenarlarda gerekli olduğu, masanın odadaki konumuna bağlı. Duvara dayalı bir kenarda hiçbiri gerekmez; servis hattının geçtiği kenarda ikisi birden gerekir.
Pratik bir yöntem: masayı almadan önce zemine bant çekerek masanın ölçüsünü işaretleyin, sonra bir sandalye alıp gerçekten çekerek deneyin. Bu beş dakikalık deneme, mağazada verilen karardan çok daha güvenilir.
Masanın altına halı serilecekse, sandalyeler tamamen çekildiğinde arka ayakların hâlâ halının üzerinde kalması gerekir; aksi hâlde her çekişte sandalye halının kenarına takılır. Bu ölçütü halı seçimi yazımızda ele almıştık.
Kaç kişilik olmalı?
Burada sorulacak soru “kaç kişiyiz” değil, “hangi durumu esas alacağız” olmalı.
Günlük kullanım. Hane halkının günlük olarak kaç kişi oturduğu. Masa ölçüsünün asıl referansı budur.
Sık misafir. Ayda birkaç kez gelen ek kişiler. Bunlar için masa büyütülmez; açılır bir çözüm ya da ek sandalye düşünülür.
Yılda bir-iki kez olan kalabalık. Bayram ve özel gün sofraları. Bunun için masa seçmek, yılın 360 günü fazla büyük bir masayla yaşamak anlamına gelir.
Sahada en sık gördüğümüz hata bu: en kalabalık ihtimale göre seçilen masa, günlük hayatta odayı sıkıştırıyor ve zaten yılda birkaç kez tam dolu oluyor.
Doğru yaklaşım günlük kullanıma göre seçmek ve kalabalık durumlar için açılabilirlik ya da ek bir masa çözümü düşünmek.
Bir de kişi başına düşen genişlik konusu var: her oturanın rahat edebilmesi için kendi genişliğinde bir alanı olmalı. Masaya sığdırılan sandalye sayısı, oturulabilecek kişi sayısını göstermez.
Biçim: dikdörtgen, yuvarlak, oval
Dikdörtgen. En yaygın ve çoğu oda geometrisine en uygun biçim. Duvara dayanabilir, uzun kenarları verimli kullanır. Uzunluk arttıkça masanın iki ucundakiler birbiriyle konuşmakta zorlanır.
Kare. Küçük ve kare planlı odalarda dengeli durur. Dört kişiye kadar iyi çalışır; büyüdükçe ortada kullanılamayan bir alan oluşur.
Yuvarlak. Sohbet açısından en iyi biçim: herkes birbirini eşit mesafede görür, baş köşe yoktur. Ayrıca köşesi olmadığı için dar geçişlerde daha rahattır. Buna karşılık aynı kişi sayısı için dikdörtgenden daha fazla çap ister ve büyüdüğünde ortasına uzanmak zorlaşır.
Oval. Yuvarlağın sohbet avantajını dikdörtgenin alan verimliliğiyle birleştirir. Köşesiz olması geçişleri kolaylaştırır.
Dar ve uzun odalarda dikdörtgen ya da oval; kare ve küçük odalarda yuvarlak genellikle daha iyi sonuç veriyor.
Masanın ayak yapısı da bir karar: köşelerde dört ayak olan bir masada köşe oturuşları ayakla çakışabilir. Tek merkezi ayak ya da kenardan içeri çekilmiş ayaklar bu sorunu ortadan kaldırır ve masaya daha fazla kişi sığdırılmasına izin verir.
Açılır masalar
Açılabilirlik, günlük kullanım ile kalabalık kullanım arasındaki gerilimi çözen en pratik yol. Ancak seçerken bakılacak noktalar var.
Mekanizma kolaylığı. Açmak için masanın boşaltılması, kaldırılması ya da iki kişi gerekmesi, o mekanizmanın pratikte kullanılmayacağı anlamına gelir. Denemeden almayın.
Ek parçanın saklanması. Ek plaka masanın içinde mi saklanıyor, yoksa ayrı bir yerde mi durması gerekiyor? İkincisi ise o parçanın nerede duracağı baştan çözülmeli.
Açıldığındaki ölçü. Masa açıldığında sandalye çekme payı hâlâ karşılanıyor mu? Açık hâlde odaya sığmayan bir masa, açılabilir olmasına rağmen kullanılamaz.
Yüzey devamlılığı. Ek parçanın masa yüzeyiyle aynı seviyede ve dokuda olması, açık hâldeki görünümü belirler.
Malzeme ve yüzey
Yemek masası yüzeyi sıcak tabakla, sıvı dökülmesiyle ve günlük temizlikle karşılaşır.
Masif ahşap. Sıcak dokusu ve yenilenebilirliğiyle öne çıkar; çizilirse zımparalanıp yeniden bitirilebilir. Buna karşılık sıvı lekelerine karşı korunması gerekir ve bu koruma ürünün bakım talimatına göre yapılır.
Kaplamalı levhalar. Bakımı kolay, çizilmeye dirençli olabilir. Yüzey yenilenemez; hasarda parça değişimi gerekir.
Taş ve seramik yüzeyler. Isı ve lekeye karşı güçlü olabilir; gözeneklilik ve kimyasal direnç ürüne göre değişir ve teknik föyden okunmalıdır. Ağırdır ve kenarı sert olduğu için çocuk bulunan evlerde bu ayrı bir değerlendirme konusu.
Cam. Mekânı hafif gösterir ve altındaki halıyı görünür kılar. Parmak izi ve çizik daha belirgindir; ayrıca kenar detayı güvenlik açısından önemlidir.
Hangi malzeme olursa olsun, sıcak tabak için altlık kullanımı ve temizlik ürününün yüzeyle uyumu ürünün kendi bakım talimatından kontrol edilmelidir.
Sandalye seçimi
Masa kadar önemli ve çoğu zaman sonradan düşünülüyor.
Oturma yüksekliği ile masa yüksekliği ilişkisi. İkisi arasındaki fark, dizlerin masaya çarpmadan rahat oturmayı sağlayacak kadar olmalı. Farklı üreticilerin masa ve sandalyeleri birleştirilirken bu ilişki kontrol edilmeli.
Kolçak. Kolçaklı sandalyeler rahat ama masanın altına tam giremeyebilir; bu da masa çevresinde daha fazla yer kaplamalarına yol açar.
Genişlik. Sandalye genişliği, masaya kaç kişi oturabileceğini masa uzunluğundan daha çok belirler.
Ayak yapısı. Sandalye ayaklarının zemine temas biçimi, zemin kaplamasını etkiler. Sert zeminlerde keçe altlık kullanımı hem çiziği hem sesi azaltır.
Temizlenebilirlik. Kumaş kaplı sandalyeler yemek masasında leke riski taşır; kumaşın temizlenebilirliği ve gerekiyorsa kılıfının çıkarılabilirliği pratik bir ölçüt.
Aydınlatma da bu denklemin parçası: masa üstü sarkıt armatür, masanın gerçek konumuna göre konumlandırılmalı ve besleme tesisat aşamasında bırakılmalı. Bunu priz ve anahtar planı yazımızda ele almıştık.
Sıkça Sorulan Sorular
Küçük odada yuvarlak masa mı daha iyi?
Genellikle evet. Köşesi olmadığı için dar geçişlerde daha rahat dolaşılır ve aynı alanda daha az sıkışık durur. Ancak aynı kişi sayısı için dikdörtgenden daha fazla çap istediği için, oda çok darsa dikdörtgen daha verimli olabilir.
Masa duvara dayalı kullanılabilir mi?
Kullanılabilir ve küçük mekânlarda yer kazandırır. Bu durumda duvara dayalı kenarda oturulmaz; masanın kişi kapasitesi buna göre azalır. Gerektiğinde ortaya çekilebilecek hafif bir masa bu kullanımda daha esnektir.
Masa ne kadar büyük olmalı diye nasıl karar veririm?
Odada masaya ayırabileceğiniz toplam alanı belirleyin, çevresinde gereken sandalye çekme ve geçiş paylarını bu alandan düşün, kalan ölçüye sığan masayı seçin. Zemine bant çekip bir sandalyeyle deneme yapmak en güvenilir yöntemdir.
Salon ve yemek alanı aynı odadaysa nasıl ayrılır?
Halı, aydınlatma ve mobilya yönü bu ayrımı yapan üç araçtır. İki bölge arasında bir geçiş payı bırakılmalı ve masa çevresindeki çekme payı bu geçişle çakışmamalıdır. Salon yerleşimini oturma odası yerleşimi yazımızda ele almıştık.
Masayı Kurarken
Yemek masasında doğru sıra şu: önce odada masaya ayrılabilecek alanı belirleyin, sonra çevre paylarını düşün, ardından günlük kullanım kişi sayısına göre ölçüyü seçin, en son biçim ve malzemeye karar verin.
Kalabalık günler için masa büyütmek yerine açılabilirliği değerlendirin; yılın büyük kısmını rahat bir odada geçirmek, birkaç günü rahat geçirmekten daha değerli.
Bir de almadan önce zemine bant çekip deneyin. Bu tek adım, yemek masasında yapılan hataların çoğunu önlüyor.
Yemek alanını salon ve mutfakla birlikte bütünsel olarak kurmak isterseniz iç mekân mimari tasarım hizmetimiz kapsamında yerleşim, aydınlatma ve malzeme kararlarını birlikte planlıyoruz. Diğer yazılara iç mekân tasarımı kategorisinden, bize iletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Mimar Kübra Şahin · Vibe Studio
